Je hebt geen normen nodig om te voelen hoe het met je gaat.

Afgelopen week stelde ik iemand een vrij abstracte vraag. Ik weet al niet eens meer welke, maar het antwoord bleef wel hangen. De vraag was iets als: 'Ben je gelukkig? Voel je je gezond? Heb je vertrouwen in jezelf?'

Hij keek me even aan, beetje zoekend of misschien wel licht verbaast, en zei toen: 'Ik moet dan toch eerst weten wat de norm is? Anders weet ik niet wat het goede antwoord is.'

Vervolgens keek ik waarschijnlijk net zo zoekend en licht verbaast terug 😅, en zijn reactie plopt steeds weer op.

Ik snap het wel, het idee dat je pas kunt voelen hoe het met je is, als je weet waar je je tegen kunt afzetten. Alsof er altijd een standaard buiten jezelf moet zijn, een soort afvink-/normenlijst dat bepaalt wat goed of normaal is. Ik verlang daar ook nog wel eens naar 🙃. Mijn privésituatie is niet persé heel kabbelend en Zen, en toch voel ik me eigenlijk behoorlijk stevig, bestendig en ook best vaak gelukkig 🧡.

Maar als ik erover vertel (niét tegen intimi, maar tegen verder-weg-mensen), hoor ik soms reacties als: 'Jeetje, wat vreselijk…'. Afgelopen week in groter comité ook weer en dan gebeurt er toch iets in mij. Zo'n intern stemmetje in mijn hoofd wat zegt: 'Oh...vreselijk dus...oké, ja, misschien is dat het idd wel..? Misschien moet ik het wat meer vreselijk vinden!?'

Soms zelfs hoor ik mezelf dan ineens iets zeggen als: 'Ja, nou ja, idd, het is ook niet niks.' 😮 

Er bestaan dus collectieve normen voor hoe je je hoort te voelen (of te gedragen) in bepaalde situaties. Dat fascineert me mateloos 🤨. Dát ze bestaan, maar ook hoe ik of anderen daar zo'n waarde aan hechten.

Want ik geloof dat we niet hoeven te meten, wegen of vergelijken om te weten hoe het met ons is. Dat we mogen loskomen van de norm (of vorm) die anderen (of de maatschappij) op situaties plakken.

Volgens mij begint het bij voelen, bij afstemmen op jezelf, bij luisteren naar wat voor jou waar is, zelfs als het niet lijkt op (of behoorlijk afwijkt van☺️) wat anderen zouden verwachten.

Ik ben hier al een tijdje mee aan het oefenen. En dat is het dus ook: oefenen, en steeds meer bewust worden van hoe ik reageer op normen. Én dan dus ook steeds meer bewust kunnen kiezen hoe het voor mij echt voelt (en stap 2 is dan dat te delen: da's ook oefenen: 'vreselijk' lastig soms 🤭).

Nog een leuk trucje om normen te leren herkennen. Als mensen 'je' in een zin gebruiken, is het vaak een norm/overtuiging. Bijvoorbeeld: 'Je wilt toch met kerst een kerstboom in huis hebben' of 'Warm eten doe je niet voor de tv, maar aan tafel' of 'Opgegeten worden door een leeuw moet je niet willen'.

Waarschijnlijk verschillen de reacties op de eerste twee normen nog wel wat ('Waarom niet?'), maar zijn we het zo goed als allemaal eens over de laatste norm 😋. En toch - heb ik geleerd van Berthold Gunster tijdens een theatershow over Omdenken - kán het heel goed zo zijn dat er toch iemand op deze wereld is die ook daarop reageert met 'Waarom niet?'.